Devri

Recherche 'rann...' : 46 mots trouvés

Page 1 : de rann (1) à rannyezhouriezh (46) :
  • rann
    rann

    f. & adv. –où

    I. F.

    A.

    (1) Partage, action de partager.

    (1659) SCger 168b. rann, tr. «partage, partie.» ●(1732) GReg 697a. Partage, tr. «Rann. p. rannou

    (1866) FHB 61/67a. ar rann-ze a reat eus ar greun dre ma vezent eostet. ●(1867) LZBt Genver 228. Setu aman ar rann a rejont euz al labour etre-he.

    (1907) FHAB Here 235. Ar rann a vezo great etre an dud badezet, hag e daou rummad e vezint lakeat. ●(1913) DIHU 99/327. Béh erhoalh ma oé achiùet er rann.

    (2) Séparation, action de séparer.

    (1864) SMM 19. Petra eo ar maro ? (…) Eur rann hag eun disparti c'huêro.

    (3) Mont e rann =

    (1926) FHAB Ebrel 146. goulskoude eur vro ne c'hell biken mont e rann ma kresk niver he bugale.

    (4) Part, ce qu'apporte qqn.

    (1872) ROU 83a. Enf[ant] qui vient apporte son bien, tr. «pa deu Iann e teu e rann

    (1920) FHAB Genver 220. Dre ma teu Iann / E teu e rann.

    (5) Bouche.

    (1910) MAKE 6. hep kredi dizerra e rann. ●(1924) BILZbubr 42/963. m'ho peus stanket-kloz ho rann.

    (6) Division.

    (1659) SCger 44b. diuision, tr. «rann

    (1913) PRPR 93. Na skarr na rann en hon iliz breizad, tr. «ni schisme ni division dans notre église bretonne.»

    (7) Partie, division d'un terrain, etc.

    (1732) GReg 698a. Partie, portion d'un tout divisé, tr. «rann» p. rannou

    (1911) BUAZperrot 349. hag ec'h en em dennas en eur rann all eus e leve e Plouhelion.

    (8) Période.

    (1912) BUAZpermoal 242. An devez-man, Sul-Fask, a droc'h eta istor ar bed en daou hanter hag a zigor eur rann nevez.

    (9) Faculté.

    (1944) DGBD 5. rann an douarouriezh e Skol-Veur ar Skiantoù.

    (10) Ober e rannoù : compter ses richesses.

    (1920) KZVr 361 - 01/02/20. ober ma rannou, tr. «compter mes richesses.»

    B. (droit)

    (1) Partage de l'héritage.

    (1867) FHB 132/219a. an holl vadou a gompetaz gant-han pa voue great ar rann e ti he dad. ●(1872) ROU 78a. J'ai été de bonne composition dans le partage, tr. «soubl on bet, pa eo bet ar rann

    (2) Evit e rann : pour sa part.

    (1732) GReg 43a-b. il a eu pour partage la maison principale avec toutes ses appartenances, tr. «Evit e Ran èn deus bet an ty meur gand e oll aparchand.»

    C.

    (1) Partie.

    (1499) Ca 172b. Rann. g. partie. l. hec pars / tis.

    (1732) GReg 584a. Lot, portion héreditaire : portion d'une chose divisée entre plusieurs personnes, tr. «rann. p. rannou.» ●698a. Partie, portion d'un tout divisé, tr. «rann. p. rannou

    (2) Morceau.

    (14--) N 938. Aman nedeux rann na bannech, tr. «Ici il n'y a ni morceau ni goutte.»

    (3) Kaout rann e : avoir part à.

    (1575) M 2734. Nen deuezo rann en anhez, tr. «N'aura point part à la demeure.»

    II. Loc. adv. A-rann-galon : à fendre l'âme.

    (1908) PIGO II 152. Krial a re a rann-galon.

  • rann-dud
    rann-dud

    f. Partie de la population.

    (1928) BFSA 69. duked ha komted, hag o doa da welout pep-hini anezo war eur rann-dud eus ar vro.

  • rannad
    rannad

    f.

    (1) Ce qui est contenu dans la division de qqc.

    (2) Rannad douar :

    (1943) FATI 11. Eur rannad mat a zouar a oa dindan an 40 kêriadenn a oa war ar barrez.

    (3) (marine) Rannad martoloded : corps de marins.

    (1954) VAZA 84. pa ranke ur rannad martoloded mont kuit eus Brest da baramantiñ ul lestr e porzh-mañ-porzh, ha d’ar sadorn goude kreisteiz e-pad an enselladenn vras.

  • rannadur
    rannadur

    m. –ioù Division.

    (1915) HBPR 15. Rannadur nevez ar vro. ●(1931) VALL 225b. Division, tr. «rannadur m.»

  • rannadurezh
    rannadurezh

    f. =

    (18--) SAQ II 2278. Rannadurez. 1° Ar baradoz eo an eurusded-veur ; 2° Ar baradoz eo an eurusded heb fin.

  • rannamzer
    rannamzer

    m. –ioù Époque.

    (1923) SKET I 142. rann-amzer kenetre oadvez an armou ha biviou maen lufret hag oadvez an armou ha binviou arem.

  • rannañ / ranniñ
    rannañ / ranniñ

    v.

    I. V. tr. d.

    A.

    (1) Séparer, diviser, partager entre plusieurs.

    (1499) Ca 153a. Partitiff. g. idem. vide in rannaff. ●172b. Rannaff. g. patir / ou despartir. ●(1530) J 145a. Dillat an lazron mignonet / En peder rann ameux rannet, tr. «Mes amis, j'ai partagé en quatre lots les habits des voleurs.»

    (1659) SCger 39a. departir ou diuiser, tr. «ranna.» ●42b. departir, tr. «ranna.» ●44b. diuiser, tr. «ranna.» ●56b. fendre, tr. «ranna.» ●168b. ranna, tr. «partager, fendre.» ●(1732) GReg 267a. Departir, deviser une chose entre plusieurs personnes, les partager convenablement, tr. «ranna. pr. rannet.» ●297a. Partager, diviser, tr. «Ranna. pr. rannet.» ●697a. Partager une heritage, tr. «ranna. pr. rannet. Van[netois] ranneiñ.» ●(1790) MG 47. avèl ma rann er Briolès argand el Leannezèt pihuiq, itré er-ré n'ou dès pourvaiét nitra.

    (1923) FHAB C'hwevrer 52. ranna frouez o laeronsiou.

    (2) Séparer, diviser en deux parties.

    (c.1718) CHal.ms ii. mipartir, tr. «deüanterein rannein

    (1869) HTC 61. Eur ridoch euz ar re gaëra a ranne an telt etre diou loden. ●(1877) EKG I 162. Kabiten ar zoudarded a rannaz he dud etre diou lodenn.

    (1907) BSPD I 42. en deu sant, azéet étal er fetan, e rann er bara étré-z-hé.

    (3) Rannañ war zaouhanter : partager en deux.

    (1929) FHAB Genver 33. hag ar yer bihan, goudeze na petra 'ta, a vije rannet war zaou hanter.

    (4) Rannañ udb. ouzh ub. : partager qqc. avec qqn.

    ►absol.

    (1741) RO 2444. Ma na rannes ousin me a dorro da ben.

    (5) Rannañ udb. gant ub. : partager qqc. avec qqn.

    (1900) MSJO 81. n'hell ket ranna ganeoc'h he eürusted.

    ►absol.

    (1878) EKG II 298. hag e veze kuit da ranna gand ar re-all.

    (1900) MSJO 81. n'o peus ket falvezet ranna gant ar re-all.

    (6) Fendre (le cœur).

    (1878) EKG II 260. Va c'hoar baour, roit peoc'h ; ranna a rit va c'haloun !... ●286. Ar guel euz an traou-ze a ranne he c'haloun.

    (1900) MSJO 184. peheur e teuche ar glac'har da ranna he c'halon. ●(1909) KTLR 226. Ranna a rafez kaloun da dad ha da vamm.

    B.

    (1) Prononcer.

    (1921) FHAB Kerzu 317. komzou Doue ne vezont ket distripet ; o ranna a vez great en eun doare atao dereat meurbed.

    (2) Dire.

    (1901) FHAB Meurzh 232. Carget oun, vra breudeur ker, da ranna deoc'h eur gomz vad benag. ●(1970) BHAF 312. Ar paourkaez eontr ne gavas netra da ranna goude an taol-horz-se war e gokenn.

    (3) Rannañ kaoz : discuter, bavarder.

    (1963) LLMM 96/5. e-ser rannañ kaoz gant un daou pe dri gwaz en o sav dirak ar c'hontouer.

    (4) Na rannañ ger, grik : ne souffler mot.

    (1900) KZVr 101 - 25/03/00. (Lannuon) Ne rannin gir deuz ar c'helo-ze du-man. ●(1907) AVKA 3. da c'hortoz an digoue ze, e vi mud da na c'hallout ket rana eur gir. ●(1920) LZBt Meurzh 22. hep ranna gir da zen. ●(1925) BILZ 138. Den ne rannas gir, den ne vousc'hoarzas. ●(1944) FHAB Meurzh/Ebrel 42b. Annaig ne gredas mui ranna grik.

    II. V. intr.

    (1) Se fendre.

    (1612) Cnf 5b. rannaff à gra ma calon gant, hiruout ouz è lauaret.

    (1659) SCger 56b. se fendre, tr. «ranna.» ●(1728) Resurrection 1404. Rannan ara ma callon ous e caret parfet. ●(17--) ST 168. O klevet ma c'halon gant glac'har o ranna.

    (1847) MDM 122. a laka ar c'halonou ar re galeta da en em denerraat ha da ranna. ●(1878) EKG II 261. Bremaik e ranne ho kaloun.

    (1909) MMEK 4. e galon a vennaz ranna.

    (2) Rannañ o karout ub. : avoir le cœur déchiré d'amour pour qqn.

    (1836) GBI I 436. Ha me a ran euz ho karet ! tr. «Et moi qui vous aime tant !»

    III. V. pron. réfl. En em rannañ.

    (1) Se séparer.

    (1878) EKG II 14. ec'h en em rannchont etre diou lodenn. ●165. Ar c'habiten a c'hourc'hemennaz d'he zoudarded en em ranna a vandennou a c'houeac'h. ●(c.1897) GUN.dihu 146/317. en dornerion (…) eit dornein ésoh én dro d'er bann, él lér, / Um rann é bandenneu a dri pé péar dornér.

    (1906) KANngalon Gwengolo 202. ar sklerijen 'n em rannaz. ●(1907) BSPD I 87. er flam hum rann dré en hantér.

    (2) Se crevasser.

    (1659) SCger 34b. se creuasser, tr. «en em ranna

    IV.

    (1) Rannañ e galon : voir kalon.

    (2) Rannañ ur ger : voir ger.

    (3) Bezañ brav rannañ fav gant ub. : voir fav.

  • rannarme
    rannarme

    f. –où (domaine militaire) Corps d'armée.

    (1931) VALL 156a. Corps d’armée, tr. «rann-arme f. ●(1954) LLMM 42/8. Aet eo davet ar serjant daou gomunist ar bagad : ar soudard ruz Petka ha Reubin, komiser ar bempvet rann-arme.

  • rannbae
    rannbae

    f. –où Acompte.

    (1931) VALL 7b. Acompte, tr. «rann-bae f.»

  • rannbaeañ
    rannbaeañ

    v. Donner un acompte.

    (1931) VALL 7b. donner un acompte, tr. «rannbaea

  • rannbennad
    rannbennad

    f. –où Paragraphe.

    (1931) VALL 529b. Paragraphe, tr. «rann-bennad f. pl. rannou-pennadou, rannbennadou

  • ranndi
    ranndi

    f. –où Appartement.

    (1931) VALL 31a. Appartement, tr. «rann-di f.» ●(1960) BAHE 25/19. er ranndi a-rez-douar. ●22. ur savadur hir a-walc'h hag a oa feurmet dre ranndi.

  • ranndir
    ranndir

    f. –ioù Région.

    (1923) SKET I 118. ar rann-dir ma renas Kintus.

  • ranned
    ranned

    m. –où (mathématique) Dividende.

    (1931) VALL 225b. Dividende, tr. «ranned m.»

  • ranner .1
    ranner .1

    m. –ion Celui qui partage, divise, qui fait les lots.

    (1499) Ca 172b. g. partisseur. b. ranner.

    (1732) GReg 296b. Distributeur, tr. «ranner. p. yen.» ●584a. Celui qui fait les lots, tr. «ranner. rannour. pp. yen.» ●(1744) L'Arm 113b. Distributeur, tr. «Rannour.. nerion. m.»

    (1841) IDH 280. Ur Bélêg (…) e zou ur rannour a zonæzoneu Doué. ●(1874) POG 146. ma sello ann dud ac'hanomp evel ministred da Jezuz-Krist, ha rannerien misteriou Doue.

    (1904) ARPA 187. piou hen deus lakeat ac'hanon da varner pe da ranner etrezhoc'h.

  • ranner .2
    ranner .2

    m. –ioù (mathématique) Diviseur.

    (1931) VALL 225b. Dividende, tr. «ranned m. (diviseur ranner

  • rannerezh
    rannerezh

    m.

    (1) = (?) Répartition (?).

    (1857) LVH 171. A zivout er reihted hag er rannereah ag er mistérieu-men, nitra ne ziscoa splannoh arré er religion a grechéneah hèd-ha-hèd.

    (2) Partage.

    (1910) ISBR 145. Rannereh danné étré bredér. ●(1931) VALL 534b. Partage, tr. «rannerez

    (3) (politique) Socialisme.

    (1904) LZBg Gwengolo 228. Er rannereh (socialisme) el Laos.

  • rannet
    rannet

    adj. (Cœur) fendu, déchiré.

    (1878) EKG II 265. he galoun rannet.

    (1907) AVKA 111. da wellât ar c'halono rannet. ●(1987) DBHB 153. or halonou rannet.

  • ranngalon
    ranngalon

    f.

    (1) Déchirement.

    (1857) HTB 177. Ar pez a ra gwasa ran-galon an hini a zo en anken. ●(1868) KMM 161. da zonjal er ran-galon e doe ar Verc'hez. ●(1870) MBR 60. ar rann-galoun am euz bet pell amzer o veza eat diouz-hoc'h. ●(1878) EKG II 80. eur rann-galoun oa beza en dervez-se e Lanzeon. ●(1882) BAR 51. hag e defe bet poan, trubuill ha ran-galoun. ●73. ran-galon Jesus ha Mari. ●(1889) SFA 292. an oll o deoue eur rann-galoun. ●(1889) ISV 298. ma vije tremenet d'ar brinsez ar gaouat rann galon-ze.

    (1905) KANngalon Ebrel 376. anaout ar rann-galoun-ze. ●(1931) VALL 170. Crève-cœur, tr. «rann-galon f.»

    (2) Désespoir.

    (18--) SAQ I 116. eun den deuet da veza dre he wall vuez dizenor he barrez, rann-galoun he dud.

    (3) Kemer ranngalon : se désespérer.

    (1868) KMM 117. Petra dalv deoc'h kemeret re a c'hlac'har hag a ran-galon pa varv ho tud ?

    (1905) HFBI 228. va bues né bado mui pel, ré a ran galon am beus kéméret.

  • ranngêr
    ranngêr

    f. Arrondissement, quartier.

    (1931) VALL 608a. Quartier d'une ville, tr. «rann-gêr

  • ranngredenn
    ranngredenn

    f. –où (religion) Secte.

    (1931) VALL 682a. Secte, tr. «rann-gredenn f. pl. rannou-kredenn

  • rannhoalad
    rannhoalad

    m. –où Subdivision d'une ère géologique.

    (1931) VALL 269b. Subdivison d'un ère (géol.), tr. «rannhoalad m.»

  • rannidigezh
    rannidigezh

    f.

    (1) Divisibilié.

    (1732) GReg 297b. Divisibilié, puissance passive qu'à une quantité d'être divisée, tr. «rannidiguez

    (2) Division.

    (1913) PRPR 38. respontablente ar rannidigez etre mignoned Luzel ha re Kervaker. ●(1931) VALL 225b. Division, tr. «rannidigez f.»

  • rannig
    rannig

    f. –où Particule.

    (1931) VALL 535a. Particule, tr. «rannig f. rannouïgou

  • rannig-verb
    rannig-verb

    f. (grammaire) Particule verbale.

    (1931) VALL 535a. Particule verbale, tr. «rannig-verb

  • ranniliz
    ranniliz

    f. –où Subdivision d'une église.

    (1959) BAHE 23/10. ar rann-iliz unkreniat.

  • ranniñ
    ranniñ

    voir rannañ

  • rannus
    rannus

    adj.

    (1) (en plt de qqn) Partageur.

    (1855) BDE 812. douce, rannus, fidèl, èl méma Doué. ●(1884) LZBt Mae 81. rei meuleudi d'ar re zo bet rannusoc'h.

    (1927) GERI.Ern 499. rannus, tr. «qui partage volontiers.»

    (2) Divisible.

    (1927) GERI.Ern 499. rannus, tr. «divisible.» ●(1931) VALL 225b. Divisible, que l'on peut diviser, tr. «rannus

  • rannusted
    rannusted

    f. Divisibilité.

    (1927) GERI.Ern 499. rannusted f, tr. «divisibilité.»

  • rannved
    rannved

    f. –où Partie du monde.

    (1931) VALL 476a. Nouveau-Monde, ancien-Monde, tr. «rannved-Nevez, rannved-Koz f.»

  • rannvedad
    rannvedad

    f. –où Contenu d'une région (à l'échelle planétaire).

    (1963) GEBR.abke Gouere p. 179. rannvedad gg. –où endalc'h ur rannved.

  • rannvedel
    rannvedel

    adj. Régional (à l'échelle planétaire).

    (1968) GEBR.abke Gouere p. 179. rannved gg. rann ar bed, dh. unan eus rannoù bras an Douar. (+ rannvedel).

  • rannvor
    rannvor

    f. –ioù Région maritime.

    (1929) SVBV 66. Er rann-vor-mañ ez eus rec'hier koural a-gantou. ●(1931) VALL 529b. Parage maritime, tr. «rannvor f.» ●(1957) AMAH 53. ur rannvor arvarus-tre.

  • rannvoriad
    rannvoriad

    f. –ioù Région maritime.

    (1931) VALL 529b. Parage maritime, tr. «rannvoriad f.»

  • rannvro
    rannvro

    f. –ioù

    (1) Province, région.

    (1867) FHB 118/108a. Ne choumaz ket unan zoken en holl ran-vroiou annEjipt. ●(1867) FHB 135/246b. diou pe deir rann-vro.

    (1914) DFBP 280a. région, tr. «Rannvro.» ●(1929) SVBV 102-103. E rannvroiou'zo, emañ ar c'hiz da amdrouc'ha ar merc'hed bihan. ●(1921) GRSA 354. dré rannvroieu Britaen. ●(1926) FHAB Eost 287. E pep rann-vro a Vreiz.

    (2) (religion) Province ecclésiastique.

    (1866) LZBt Ebrel 100. da vont holl, hag hep dale, peb-unan da ger-benn he rann-vro (provins). ●enn diou rann-vro.

    (1928) BFSA 145. e lodennas Fransez an Itali e seiz rann-vro, pep-hini gant eun Tad Rannvroour.

  • rannvroad
    rannvroad

    m. rannvroiz Habitant d'une région.

    (1960) BAHE 25/31. 80.000 rannvroad a zeu bep bloaz.

  • rannvroat
    rannvroat

    adj. (religion) Provincial.

    (1866) LZBt Ebrel 112. eur vikel rann-vroat.

  • rannvroel
    rannvroel

    adj. Régional.

    (1914) DFBP 280a. régional, tr. «Rannvroel.» ●(1960) BAHE 23/26. kazetennoù katolik rannvroel.

  • rannvroelezh
    rannvroelezh

    f. Régionalisme, qualité de ce qui est régional.

    (1931) VALL 636b-637b. Régionalisme qualité de ce qui appartient à la région, tr. «rannvrôelez f.»

  • rannvroelour
    rannvroelour

    m. –ion (politique) Régionaliste.

    (1931) VALL 636b-637a. Régionaliste subs., tr. «rannvrôeler, rannvrôelour

  • rannvroelouriezh
    rannvroelouriezh

    f. (politique) Régionalisme.

    (1931) VALL 636b-637b. Régionalisme ; doctrine, tr. «rannvrôelouriez f.»

  • rannvroour
    rannvroour

    adj. (religion) Provincial.

    (1928) BFSA 145. e lodennas Fransez an Itali e seiz rann-vro, pep-hini gant eun Tad Rannvroour.

  • rannyezh
    rannyezh

    f. –où Dialecte.

    (1910) DIHU 59/66. ranieh (dialecte) Guéned. ●(1925) PIGO iii/ii. Red, eo, dre forz levriou brezonek, embannet e pep rann-yez, lakât da c'hoarvezout kement-man : ma lenno pep-hini ac'hanomp rann-yez egile. ●(1926) FHAB Kerzu 457. skrivan ar rann-yezou. ●(1927) LZBt Meurzh 69. O yezou (…) a zo ennê eun toullad mat a rann-yezou. ●(1960) BAHE 25/22. ur rannyezh hag a gemm gant pep parrez.

  • rannyezhel
    rannyezhel

    adj. Dialectal.

    (1923) SKET I 31. furm rannyezel. ●(1942) GWAL 146-147/133. en eun daneg rannyezel.

  • rannyezhiñ
    rannyezhiñ

    v. intr. Se dialectiser.

    (1931) VALL 216a. se fragmenter en dialecte, tr. «rannyezi

  • rannyezhouriezh
    rannyezhouriezh

    f. Dialectologie.

    (1959) BAHE 18/3. kelaouenn Rannyezhouriezh a vro-Velgia.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...